"صارف:Hakimi/تمرین" کے نسخوں کے درمیان فرق

ویکی شیعہ سے
یہاں جائیں: رہنمائی، تلاش کریں
م (زندگی‌نامه)
م
(ایک ہی صارف کا ایک درمیانی نسخہ نہیں دکھایا گیا)
سطر 1: سطر 1:
==قاسم سلیمانی==
+
{{امام علی}}
'''قاسم سلیمانی''' (1957- 2020ء) سپاہ قدس کے سپہ سالار اعلی تھے ایران اور عراق جنگ کے دوران ثار اللہ برگیڈ کی قیات کر رہے تھے اور اسی جنگ میں، والفجر8، کربلائے 4 اور کربلائے 5 نامی جنگی حملوں کے سپہ سالاروں میں سے شمار ہوتے تھے۔
+
'''صالِحُ‌المُؤمِنین''' به‌معنای بهترینِ [[مؤمنان]] یا مؤمنان صالح، برگرفته از آیه چهارم [[سوره تحریم]] است. در این آیه صالح‌المؤمنین فردی معرفی شده است که به‌همراه خداوند، [[جبرئیل]] و دیگر [[فرشتگان]] از [[پیامبر اسلام(ص)]] پشتیبانی می‌کند.
  
قاسم سلیمانی 2000ء میں ایرانی سپریم لیڈر آیت اللہ خامنہ ای کی طرف سے سپاہ قدس کے سپہ سالاری کی عہدے پر منصوب ہوئے۔ عراق اور شام میں داعش کے ظہور کے بعد قاسم سلیمانی سپاہ قدس کے سپہ سالار کے عنوان سے ان علاقوں میں گئے اور عوامی رضاکار فورسز کو منظم کیا اور داعش کے خلاف مقابلہ کیا۔ 24 جنوری 2011ء کو آپ میجر جنرل کے عہدے پر فائز ہوئے۔
+
برخی از مفسران این واژه را مفرد و مصداقش را تنها یک نفر و برخی دیگر آن را اسم جنس و شامل همه [[مسلمانان]] با[[تقوا]] دانسته‌اند. مفسران شیعه در دیدگاه اول، [[امام علی(ع)]] را تنها مصداق و در دیدگاه دوم بهترین مصداق آن دانسته‌اند. مفسران [[اهل سنت]]، [[ابوبکر]] و [[عمر]] را تنها مصداق یا از مصادیق آن دانسته‌اند.
  
==زندگی‌ نامہ==
+
==مفهوم‌شناسی==
قاسم سلیمانی ولد حسن 11 مارچ 1957ء کو صوبہ کرمان کے مضافات میں رابر نامی شہر کے سلیمانی کے سلیمانی قبیلے میں متولد ہوئے۔ 18 سال کی عمر میں محکمہ آب رسانی میں ملازمت کرنے لگے
+
صالح‌المؤمنین به‌معنای بهترینِ [[مؤمنان]] یا مؤمنان شایسته است.<ref>قرشی، قاموس قرآن، ۱۴۱۲ق، ج۴، ص۱۴۲.</ref> برخی از [[مفسران]] صالح را در ترکیب مذکور اسم جنس دانسته<ref>طبرسی، مجمع‌البیان، ۱۳۷۲ش، ج۱۰، ص۴۷۱؛ آلوسی، روح‌المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۱۴، ص۳۴۸؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲۴، ص۲۸۰.</ref> و نتیجه گرفته‌اند که شامل همه مؤمنانِ صالح، باتقوا و کامل‌الایمان می‌شود.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲۴، ص۲۸۰.</ref> در مقابل برخی دیگر عمومیت صالح‌المومنین را رد کرده و معتقدند این واژه فقط بر یک شخص قابل‌صدق است.<ref>طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۱۹، ص۳۳۲.</ref> به‌گفته [[علامه طباطبایی]] معنای «صالح‌المؤمنین» غیر از معنای «الصالح من المؤمنین» است و فقط ترکیب دوم است که به‌دلیل داشتن «الف» و «لام» بر سر کلمه صالح اسم جنس است و افاده عموم می‌کند؛ ولی صالح‌المؤمنین جنسیت و عمومیت را نمی‌رساند.<ref>طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۱۹، ص۳۳۲.</ref>
  
در ۲۰ اسفند ۱۳۳۵ش در شهرستان رابُر از توابع استان کرمان در ایل عشایر سلیمانی به دنیا آمد. وی در ۱۸ سالگی به استخدام اداره آب کرمان درآمد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/574404 «روایت زندگی و کارنامه سردار قاسم سلیمانی».]</ref> او در حوادث [[انقلاب اسلامی ایران]] با روحانی [[مشهد|مشهدی]] به نام رضا کامیاب آشنا شد و او را وارد جریانات انقلاب کرد.<ref>[https://www.farsnews.com/news/13970508000559 مؤمنیان، «شهیدی که سردار سلیمانی را با انقلابیون علیه شاه پیوند داد».]</ref> به نقل از سهراب سلیمانی، برادرش یکی از گردانندگان اصلی راهپیمایی‌ها و اعتصابات [[کرمان]] در زمان انقلاب بود.<ref>[https://nahad.qiau.ac.ir/index.aspx?key=docs&id=2536 «سردار سلیمانی چگونه زندگی می‌کند؟».]</ref>
+
== آیه صالح‌المومنین ==
 +
صالح المومنین از این آیه گرفته شده است: {{عربی|«إِن تَتُوبَا إِلَی اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُکمَا ۖ وَإِن تَظَاهَرَ‌ا عَلَیهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِ‌یلُ وَ صَالِحُ الْمُؤْمِنِینَ ۖ وَالْمَلَائِکةُ بَعْدَ ذَٰلِک ظَهِیرٌ‌؛ اگر [شما دو زن‌] به درگاه خدا توبه کنید [بهتر است‌]، واقعاً دل‌هایتان انحراف پیدا کرده است و اگر علیه او به یکدیگر کمک کنید، در حقیقت، خدا خود سرپرست او است، و جبرئیل و صالح مؤمنان [نیز یاور اویند] و گذشته از این، فرشتگان [هم ]پشتیبان [او] خواهند بود.»<ref>سوره تحریم، آيه۴.</ref>}} از این رو آیه مذکور به آیه صالح‌المؤمنین شناخته می‌شود.<ref>علامه حلی، نهج‌الحق، ۱۴۰۷ق، ص۱۹۱.</ref>  
  
سلیمانی در ۱۳ دی ۱۳۹۸ش در حمله نیروهای امریکایی به خودروی حامل وی در بغداد به همراه چند تن دیگر از جمله ابومهدی المهندس معاون [[حشد الشعبی]] (بسیج مردمی عراق) به شهادت رسید.<ref>[https://fa.abna24.com/news/%d8%a7%d8%ae%d8%a8%d8%a7%d8%b1-%d8%a2%d8%b3%db%8c%d8%a7%db%8c-%d8%ba%d8%b1%d8%a8%db%8c-%d9%88-%d8%ae%d8%a7%d9%88%d8%b1%d9%85%db%8c%d8%a7%d9%86%d9%87/%d8%b3%d8%b1%d9%84%d8%b4%da%a9%d8%b1-%d9%82%d8%a7%d8%b3%d9%85-%d8%b3%d9%84%db%8c%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%a8%d9%87-%d8%b4%d9%87%d8%a7%d8%af%d8%aa-%d8%b1%d8%b3%db%8c%d8%af_763017.html «اخبار لحظه به لحظه از شهادت حاج "قاسم سلیمانی" و "ابومهدی المهندس" و واکنش‌ها به آن»]</ref>
+
==شأن نزول آیه==
 +
درباره شأن نزول آیه صالح‌المؤمنین روایاتی نقل شده که از اذیت و آزار پیامبر اسلام توسط برخی از[[زنان پیامبر|همسرانش]] حکایت دارد.<ref> نگاه کنید به واحدی، اسباب نزول القرآن، ۱۴۱۱ق، ص۴۵۹-۴۶۱.</ref> طبق این روایات پیامبر نزدِ یکی از همسرانش رفت، مقداری عسل خورد و ماندنش طول کشید. عایشه با همراه‌کردن برخی دیگر از زنان پیامبر تصمیم گرفت زمانی‌که پیامبر(ص) نزدشان رفت به بهانه بوی بدِ عسلی که خورده، از او کناره‌گیری کنند. پس از این برخورد، پیامبر خوردن عسل را بر خود حرام کرد. در برخی از روایات آمده که از همسران خود نیز کناره‌گیری کرد و تصمیم گرفته آنان را [[طلاق]] دهد. بعد از مدتی آیات [[سوره تحریم]] نازل شد و پیامبر(ص) را از حرام‌کردن چیزهایی که بر او [[حلال]] شده، باز داشت.<ref>واحدی، اسباب نزول القرآن، ۱۴۱۱ق، ص۴۵۹-۴۶۱.</ref>
  
==دوران جنگ ایران و عراق==
+
آیه همچنین از همسران پیامبر خواست به‌علت آزاری که به پیامبر(ص) رسانده‌اند، [[توبه]] کنند و به آنان هشدار داد اگر بر اذیت پیامبر اصرار ورزند، بدانند که خداوند ولیّ و سرپرست پیامبر(ص) است و در هر خطری که او را تهدید کند پشتیبان او است و خدا، جبرئیل، بهترین مؤمنان و دیگر فرشتگان پشتیبان رسول خدا خواهند بود.<ref> طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۱۹، ص۳۳۱.</ref>
قاسم سلیمانی پس از انقلاب اسلامی ایران، در سال ۱۳۵۹ش عضو [[سپاه پاسدارن انقلاب اسلامی]] شد و هم‌زمان با شروع [[جنگ ایران و عراق]]، چند گردان را در کرمان آموزش داده و به جبهه‌ها فرستاد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/574404 «روایت زندگی و کارنامه سردار قاسم سلیمانی».]</ref> وی در دوره‌ای فرماندهی سپاه آذربایجان غربی را بر عهده داشت.<ref>[https://snn.ir/fa/news/741813 «قاسم سلیمانی مورد احترام دوستان و دشمنانش است».]</ref> سلیمانی در سال ۱۳۶۰ش با حکم [[محسن رضایی]] فرمانده وقت سپاه پاسدارن، به عنوان فرمانده لشکر ۴۱ ثارالله منصوب شد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/574404 «روایت زندگی و کارنامه سردار قاسم سلیمانی».]</ref> وی در جنگ عراق علیه ایران، از فرماندهان عملیات‌های والفجر ۸، کربلای ۴ و کربلای ۵ بود.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/5528591 «سردار سلیمانی و کسانی که لقب "مردی در سایه" را به او می‌دهند».]</ref> عملیات کربلای ۵ از مهم‌ترین عملیات‌های ایران در دوران جنگ دانسته شده که تضعیف موقعیت سیاسی و نظامی ارتش بعث عراق و تثبیت اوضاع به سود قوای نظامی ایران از نتایج آن ارزیابی شده است.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/6790956 «روایت جالب سردار سلیمانی از امدادهای الهی در عملیات کربلای ۵».]</ref>{{منبع بهتر}}
 
سلیمانی پس از پایان [[جنگ ایران و عراق]] در سال ۱۳۶۷ش، به [[کرمان]] بازگشت و درگیر جنگ با اشراری شد که از مرزهای شرقی ایران هدایت می‌شدند.<ref name=":0">[https://www.yjc.ir/fa/news/5528591 «سردار سلیمانی و کسانی که لقب "مردی در سایه" را به او می‌دهند».]</ref> سلیمانی تا قبل از انتصاب به فرماندهی [[سپاه قدس]]، با باندهای قاچاق مواد مخدر در مرزهای [[ایران]] و [[افغانستان]] می‌جنگید.<ref name=":0" />
 
  
او در بهمن سال ۱۳۸۹ش از سوی [[سید علی حسینی خامنه‌ای|آیت‌الله خامنه‌ای]]، فرمانده کل قوای نظامی ایران، درجه سرلشکری را دریافت کرد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/700135 «همه سرلشکرهای نیروهای مسلح ایران/ قاسم سلیمانی، رشید، ایزدی، شمخانی و...».]</ref>
+
== صالح‌المؤمنین کیست؟ ==
 +
درباره مصداق صالح‌المؤمنین میان مفسران [[شیعه]] و [[اهل سنت]] اختلاف‌نظر وجود دارد. برخی از مصادیقی که برای آن مطرح شده، عبارت‌اند از:
 +
* '''امام علی(ع):''' [[علامه طباطبایی]] امام علی(ع) را تنها مصداق صالح‌المؤمنین دانسته است. مستند او روایاتی است از منابع شیعه<ref>صدوق، الامالی، ۱۳۷۶ش، ص۳۱؛ حویزی، تفسیر نورالثقلین، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۳۷۰.</ref> و اهل‌سنت<ref>حسکانی، شواهدالتنزیل، ۱۴۱۱ق، ج۲، ۳۴۱-۳۵۲؛ ابوحیان اندلسی، البحر المحیط، ۱۴۲۰ق، ج۵، ص۳۳۲؛ سیوطی، الدر المنثور، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۲۴۴.</ref> که [[امام علی(ع)]] را تنها مصداق آن معرفی کرده است.<ref>طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۱۹، ص۳۳۲.</ref> درباره علت آن گفته‌اند که صالح‌المؤمنین باید بهترینِ مؤمنان<ref>شوشتری، احقاق الحق، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۳۱۴-۳۲۰.</ref> و [[معصوم]] باشد؛ چون همراه [[جبرئیل]] و دیگر [[فرشتگان]] آمده است.<ref>سید بن طاووس، سعد السعود، قم، ص۱۸۱؛ صادقی تهرانی، الفرقان، ۱۴۰۶ق، ج۲۸، ص۴۳۸.</ref>
 +
* '''همه مسلمانانِ باتقوا:''' عده‌ای از مفسران اهل‌سنت و شیعه معتقدند صالح‌المومنین همه مؤمنان صالح و باتقوا و کامل‌الایمان را شامل می‌شود.<ref>طبری، جامع‌البیان، ۱۴۱۲ق، ج۲۸، ص۱۰۵؛ آلوسی، روح‌المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۱۴، ص۳۴۹؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲۴، ص۲۸۰.</ref> [[آیت‌الله مکارم شیرازی]] مفسر شیعی امام علی(ع) را کامل‌ترین مصداق آن معرفی کرده است.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲۴، ص۲۸۰.</ref> همچنین به‌گفته آلوسی مفسر اهل‌سنت، علی، [[ابوبکر]] و [[عمر]] از مصادیق صالح‌المؤمنین هستند؛ اما مصادیق آن منحصر در این افراد نیست.<ref> آلوسی، روح‌المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۱۴، ص۳۴۹.</ref>
  
==فرماندهی سپاه قدس==
+
*'''ابوبکر و عمر''': آلوسی مفسر اهل‌سنت (درگذشت ۱۲۷۰ق) به ابن‌عساکر نسبت داده که [[ابوبکر]] و [[عمر]] را مصداق صالح‌المؤمنین دانسته است؛<ref> آلوسی، روح‌المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۱۴، ص۳۴۸-۳۴۹.</ref> چراکه این دو دختران خود [[عایشه]] و [[حفصه]] را که از [[همسران پیامبر]] بودند، از اذیت و آزار پیامبر(ص) باز می‌داشتند.<ref>شوشتری، احقاق‌الحق، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۳۱۴. </ref> همچنین برپایه روایاتی که در منابع اهل‌سنت نقل شده، ابوبکر و عمر، یا عمر به‌تنهایی مصداق صالح‌المؤمنین معرفی شده‌اند.<ref> آلوسی، روح‌المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۱۴، ص۳۴۹.</ref> البته برخی سند این روایات را ضعیف شمرده‌اند.<ref> خداپرست، «بررسی تطبیقی دیدگاه مفسران فریقین درباره مصداق صالح‌المؤمنین»، ص۹۲-۹۶.</ref>
{{اصلی|نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی}}
 
قاسم سلیمانی در سال ۱۳۷۹ش از سوی [[سید علی حسینی خامنه‌ای|آیت‌الله خامنه‌ای]]، رهبر جمهوری اسلامی ایران به فرماندهی [[سپاه قدس]] منصوب شد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/574404 «روایت زندگی و کارنامه سردار قاسم سلیمانی».]</ref> بر اساس گزارش نقل شده از مرکز ویژه اطلاعات اسرائیل، سپاه قدس در سال ۱۹۹۰م جهت افزایش فعالیت برون‌مرزی [[ایران]] شکل گرفت و سلیمانی پس از احمد وحیدی دومین فرمانده سپاه قدس ایران شد.<ref name=":1">بهمن، «نقش نیروی قدس در حل بحران‌های غرب آسیا»، ص۲۴-۲۵.</ref> طبق این گزارش، قاسم سلیمانی نقش کلیدی در تقویت نفوذ [[ایران]] در [[خاورمیانه]] به ویژه در ناآرامی‌های منطقه‌ای معروف به [[بیداری اسلامی]] (بهار عربی) ایفا کرده است.<ref name=":1" /> همچنین در این گزارش آمده است که ایران به کمک راهبردهای قاسم سلیمانی نفوذش را در [[عراق]]، [[سوریه]] و حمایت از [[جنبش انصارالله یمن|حوثی‌های یمن]] بیشتر کرده است.<ref name=":1" />
 
{{جعبه نقل قول| عنوان =| نقل‌قول = '''بخشی از پاسخ [[آیت‌الله خامنه‌ای]] به نامه قاسم سلیمانی درباره پایان سیطره داعش:'''
 
 
 
شما با متلاشی ساختن تودۀ سرطانی و مهلک داعش نه‌فقط به کشورهای منطقه و به جهان اسلام بلکه به همۀ ملتها و به بشریت خدمتی بزرگ کردید.<ref>[http://farsi.khamenei.ir/message-content?id=38249 «پاسخ رهبر انقلاب به نامه سرلشکر قاسم سلیمانی درباره پایان سیطره داعش».]</ref>|تاریخ بایگانی| منبع =| تراز = چپ| عرض = ۲۳۰px| اندازه خط = ۱۴px|رنگ پس‌زمینه =#FFF9E7| گیومه نقل‌قول =| تراز منبع = چپ}}
 
===حضور در عراق، سوریه و مبارزه با داعش===
 
قاسم سلیمانی از فرماندهان مبارزه علیه [[داعش]] در عراق<ref>[https://www.farsnews.com/news/13930907000264 «حقایقی ناشنیده از حضور سردار قاسم سلیمانی در عراق».]</ref> و سوریه بود.<ref>[http://aftabnews.ir/fa/news/490851 «تصاویری از سردار سلیمانی در نبرد با داعش.»]</ref> [[داعش]] گروهی [[سلفی]] بود که پس از سقوط [[صدام حسین|صدام]] در [[عراق]] و خلاء قدرت در این منطقه،‌ پدید آمد.<ref>نباتیان، زمینه‌های فکری سیاسی جریان بعثی تکفیری داعش، ۱۳۹۳ش، ص۸۷.</ref> [[ایران]] برای حفظ امنیت و کنترل منطقه، مبارزه با این گروه را آغاز کرد. به نقل از خبرگزاری ایسنا، در سال ۲۰۱۱م نیروهای تحت فرمان سلیمانی از جمله [[لشکر فاطمیون]] و [[تیپ زینبیون]] جهت مبارزه با [[داعش]] و نیروهای شورشی راهی [[سوریه]] شدند.<ref>[https://www.isna.ir/news/97082814255 «اعترافات مامور سابق FBI درباره سردار سلیمانی.»]</ref><ref>Soufan, «[https://ctc.usma.edu/qassem-soleimani-irans-unique-regional-strategy/ Qassem Soleimani and Iran’s Unique Regional Strategy]»,  2018.</ref> همچنین در سال ۲۰۱۴ [[موصل|شهر موصل]] به تصرف داعش درآمد و [[بغداد]]، پایتخت عراق نیز تا مرز سقوط پیش رفت؛ قاسم سلیمانی با سازماندهی بخشی از نیروهای [[حشد الشعبی]] نقش مؤثری در اخراج داعش از عراق داشت. حیدر العبادی نخست‌وزیر وقت [[عراق]]،‌ از قاسم سلیمانی به عنوان یکی از اصلی‌ترین متحدان عراق در مبارزه با [[داعش]] نام برد.<ref>[https://www.isna.ir/news/97082814255 «اعترافات مامور سابق FBI درباره سردار سلیمانی.»]</ref><ref>Soufan, «[https://ctc.usma.edu/qassem-soleimani-irans-unique-regional-strategy/ Qassem Soleimani and Iran’s Unique Regional Strategy]»,  2018.</ref>
 
 
 
قاسم سلیمانی در نامه‌ای خطاب به [[سید علی حسینی خامنه‌ای|آیت الله خامنه‌ای]] که ۳۰ آبان ۱۳۹۶ش در رسانه‌های ایران منتشر شد، پایان [[داعش]] را اعلام کرد و از برافراشته شدن پرچم سوریه در البوکمال از شهرهای [[سوریه]] در نزدیکی مرز [[عراق]] خبر داد.<ref>[http://farsi.khamenei.ir/news-content?id=38253 «نامه سرلشکر قاسم سلیمانی به رهبر انقلاب درباره پایان سیطره داعش».].</ref>
 
 
 
روزنامه اسرائیلی هاآرتص، سلیمانی را متهم به حضور در عملیات موشکی علیه اسرائیل و اقدام علیه [[یهودیت|یهودیان]] دنیا کرده‌ است.<ref>[https://www.haaretz.com/middle-east-news/.premium-who-is-qasem-soleimani-the-head-of-iran-s-quds-force-that-attacked-israel-1.6075565 «Who Is Qasem Soleimani, the Head of Iran's Quds Force That Attacked Israel».]</ref>
 
===دریافت نشان ذوالفقار===
 
در ۱۹ اسفند ۱۳۹۷ش [[آیت‌الله خامنه‌ای]] رهبر [[جمهوری اسلامی ایران]]، نشان ذوالفقار - عالی‌ترین نشان نظامی ایران - را به سلیمانی اهدا کرد.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/6861497 «سردار سلیمانی نشان ذوالفقار را از رهبر انقلاب دریافت کرد+ تصویر نشان».]</ref> طبق آئین‌نامه اهدای نشان‌های نظامی جمهوری اسلامی ایران، این نشان به فرماندهان عالی‌رتبه و رؤسای ستادهای عالی‌رتبه در نیروهای مسلح اهدا می‌شود که تدابیر آنها در طرح‌ریزی و هدایت عملیات‌های رزمی موجب حصول نتایج مطلوب شده باشد.<ref>[https://www.farsnews.com/news/13971220000613 ««نشان عالی ذوالفقار» به چه کسانی داده می ‌شود؟»]</ref> پس از انقلاب ایران در ۱۳۵۷ش، سلیمانی نخستین کسی است که این نشان را دریافت کرد.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/6861497 «سردار سلیمانی نشان ذوالفقار را از رهبر انقلاب دریافت کرد+ تصویر نشان».]</ref>
 
[[پرونده:کتاب حاج قاسم.JPG|بندانگشتی|تصویری از جلد کتاب «حاج قاسم».]]
 
 
 
==موقعیت جهانی==
 
در سال ۲۰۱۹م [[ایالات متحده آمریکا|نشریه آمریکایی]] فارین پالیسی، نام قاسم سلیمانی را در فهرست ۱۰۰ اندیشمند برتر دنیا در بخش دفاع و امنیت ثبت کرده است.<ref>[https://fa.euronews.com/2019/01/25/iran-s-deadly-puppet-master-general-qassem-suleimani-amongest-100-best-thinkers سالاری، «یورو نیوز».]</ref>
 
 
 
== مطالعه بیشتر==
 
کتاب «حاج قاسم (جستاری در خاطرات حاج قاسم سلیمانی)»، کتابی ۱۶۷ صفحه‌ای که در آن برخی از خاطرات و سخنرانی‌های سردار سلیمانی در دوران جنگ ایران و عراق گردآوری شده است. این کتاب توسط انتشارات «یا زهرا(س)» در سال ۱۳۹۴ش منتشر شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2991026 «بخش‌های خواندنی کتاب «حاج قاسم»».]</ref> این کتاب به زبان عربی ترجمه و توسط جمعیت المعارف در [[لبنان]] منتشر شده است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/834913 «انتشار ترجمه عربی کتاب «حاج قاسم» در لبنان».]</ref>
 
 
 
==جستارهای وابسته==
 
{{ستون|۳}}
 
*[[حزب‌الله لبنان]]
 
*[[حشد الشعبی]]
 
*[[جنبش انصارالله یمن]]
 
*[[داعش]]
 
* [[مدافعان حرم]]
 
{{پایان}}
 
  
 
== حوالہ جات==
 
== حوالہ جات==
سطر 52: سطر 26:
 
== مآخذ==
 
== مآخذ==
 
{{مآخذ}}
 
{{مآخذ}}
* Soufan، Ali، «[https://ctc.usma.edu/qassem-soleimani-irans-unique-regional-strategy/ Qassem Soleimani and Iran’s Unique Regional Strategy]»، The Combating Terrorism Center، NOVEMBER 2018، VOLUME 11، ISSUE 10، تاریخ بازدید: ۲۴ دی ۱۳۹۷.
+
* ابوحیان اندلسی، محمد بن یوسف، البحر المحیط فی التفسیر، تحقیق صدقی محمد جمیل، بیروت،‌ دارالفکر، ۱۴۲۰ق.
*«Who Is Qasem Soleimani, the Head of Iran's Quds Force That Attacked Israel»، در سایت روزنامه هائارتز، تاریخ درج مطلب: ۱۳ می‌۲۰۱۸، تاریخ بازدید: ۲۴ دی ۱۳۹۷.
+
* آلوسی، محمود بن عبدالله، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی، بیروت،‌ دار الکتب العلمیة، ۱۴۱۵ق.
*«اعترافات مامور سابق FBI درباره سردار سلیمانی»، در خبرگزاری ایسنا،‌ تاریخ درج مطلب: ۲۸ آبان ۱۳۹۷، ۱۱ بهمن ۱۳۹۷.
+
* حسکانی، عبیدالله بن احمد، شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، تحقیق محمدباقر محمودی، تهران، وزارت ارشاد، ۱۴۱۱ق.
*«انتشار ترجمه عربی کتاب «حاج قاسم» در لبنان»، در سایت خبری مشرق، تاریخ درج مطلب: ۰۷ اسفند ۱۳۹۶، تاریخ بازدید: ۱۴ بهمن ۱۳۹۷.
+
* سید بن طاووس، سیدعلی، سعد السعود للنفوس منضود، قم، محمدکاظم الکتبی.
*«بخش‌های خواندنی کتاب «حاج قاسم»، در خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۳ آذر ۱۳۹۴، تاریخ بازدید: ۱۴ بهمن ۱۳۹۷.
+
* حویزی، عبدالعلی، تفسیر نور الثقلین، تحقیق هاشم رسولی محلاتی، قم، اسماعیلیان، ۱۴۱۵ق.
*«تصاویری از سردار سلیمانی در نبرد با داعش»، در پایگاه خبری آفتاب، تاریخ درج مطلب: ۰۱ آذر ۱۳۹۶، تاریخ بازدید:‌ ۱۱ بهمن ۱۳۹۷.
+
* خداپرست، اعظم و دژآباد، حامد، «[https://www.sid.ir/Fa/Journal/ViewPaper.aspx?id=263140 بررسی تطبیقی دیدگاه مفسران فریقین درباره مصداق صالح‌المؤمنین]» در مجله مطالعات تفسیری، شماره ۲۲، ۱۳۹۴ش.
*«پاسخ رهبر انقلاب به نامه سرلشکر قاسم سلیمانی درباره پایان سیطره داعش»، در پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۳۰ آبان ۱۳۹۶، ۱۴ بهمن ۱۳۹۷.
+
* سیوطی، جلالالدین، الدر المنثور، قم، کتابخانه مرعشی نجفی، ۱۴۰۴ق.
*«حقایقی ناشنیده از حضور سردار قاسم سلیمانی در عراق»، در خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۷ آذر ۱۳۹۳، تاریخ بازدید: ۱۱ بهمن ۱۳۹۷.
+
* شوشتری، قاضی نورالله، احقاق الحق و ازهاق الباطل، قم، کتابخانه مرعشی نجفی، ۱۴۰۹ق.
*«روایت جالب سردار سلیمانی از امدادهای الهی در عملیات کربلای ۵»، در سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب:‌۱۹ دی ۱۳۹۷، تاریخ بازدید، ۱۳ بهمن ۱۳۹۷.
+
* صادقی تهرانی، محمد، الفرقان فی تفسیر القرآن، قم، فرهنگ اسلامی، ۱۴۰۶ق.
*«روایت زندگی و کارنامه سردار قاسم سلیمانی»، در سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲ آذر ۱۳۹۶، تاریخ بازدید: ۷ بهمن ۱۳۹۷.
+
* طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، دار احیا التراث العربی، ۱۳۹۰ق.
*«سردار سلیمانی چگونه زندگی می‌کند؟»در سایت نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری دانشگاه آزاد اسلامی قزوین، تاریخ بازدید: ۸ بهمن ۱۳۹۷.
+
* طبرسی، فضل بن حسن، مجمع‌البیان، تهران، ناصرخسرو، ۱۳۷۲ش.
*«سردار سلیمانی و کسانی که لقب "مردی در سایه" را به او می‌دهند»، در سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱۷ اسفند ۱۳۹۴، تاریخ بازدید: ۷ بهمن ۱۳۹۷.
+
* طبری، محمد بن جریر، جامع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت،‌ دارالمعرفة، ۱۴۱۲ق.
*«قاسم سلیمانی مورد احترام دوستان و دشمنانش است»، در سایت خبرگزاری دانشجو، تاریخ بازدید: ۷ بهمن ۱۳۹۷.
+
* علامه حلی، حسن بن یوسف، نهج الحق و کشف الصدق، به‌کوشش عین‌الله الحسنی ارموی، قم،‌ دارالهجرة، ۱۴۰۷ق.
*«نامه سرلشکر قاسم سلیمانی به رهبر انقلاب درباره پایان سیطره داعش»، در پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۳۰ آبان ۱۳۹۶، تاریخ بازدید: ۱۱ بهمن ۱۳۹۷.
+
* قرشی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، تهران،‌ دار الکتب الاسلامیة، ۱۴۱۲ق.
*«همه سرلشکرهای نیروهای مسلح ایران/ قاسم سلیمانی، رشید، ایزدی، شمخانی و...»، در سایت خبرآنلاین،‌ تاریخ درج مطلب: ۱ شهریور ۱۳۹۶، تاریخ بازدید: ۱۱ بهمن ۱۳۹۷.
+
* مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران،‌ دار الکتب العلمیة، ۱۳۷۱ش.
*بهمن، شعیب، «نقش نیروی قدس در حل بحران‌های غرب آسیا»، در مجله مطالعات راهبردی جهان اسلام، شماره ۶۹، بهار ۱۳۹۶.
+
* واحدی، علی بن احمد، اسباب نزول القرآن، تحقیق کمال بسیونی زغلول، بیروت،‌ دار الکتب العلمیة، ۱۴۱۱ق.
*سالاری، مسعود، «فارین پالیسی»، در سایت یورو نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۵ ژانویه ۲۰۱۹، تاریخ بازدید: ۲۷ ژانویه ۲۰۱۹.
 
*مؤمنیان، معصومه، ««شهیدی که سردار سلیمانی را با انقلابیون علیه شاه پیوند داد»، در خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۸ آبان ۱۳۹۷، تاریخ بازدید: ۸ بهمن ۱۳۹۷.
 
*نباتیان، محمداسماعیل و مختار شیخ‌حسینی، زمینه‌های فکری- سیاسی جریان بعثی-تکفیری داعش، مجمع جهانی اهل بیت، اسفند ۹۳ش.
 
 
{{خاتمہ}}
 
{{خاتمہ}}
{{جمهوری اسلامی ایران}}
+
==پیوند به بیرون==
{{جنگ ایران و عراق}}
+
* [http://ensani.ir/file/download/article/20120327180457-3048-160.pdf بررسی آیه صالح‌المؤمنین از دیدگاه فریقین]
 +
* [https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=177805 مفهوم‌شناسی تعبیر «صالح‌المؤمنین» در قرآن و تحلیل آراء مفسران و مترجمان پیرامون آن]
 +
{{فضائل امام علی}}

نسخہ بمطابق 09:33, 16 جنوری 2020

شیعوں کے پہلے امام
حضرت علی علیہ السلام


حیات
واقعۂ غدیرلیلۃ المبیتیوم الدارمختصر زندگی نامہ


علمی ورثہ
نہج البلاغہغرر الحکم و درر الکلمخطبۂ شقشقیہبے الف خطبہبے نقطہ خطبہحرم


فضائل
فضائل اہل‌بیت، آیت ولایت • آیت اہل‌الذکر • آیت شراء • آیت اولی‌الامر • آیت تطہیر • آیت مباہلہ • آیت مودت • آیت صادقین-حدیث مدینۃالعلم • حدیث رایت • حدیث سفینہ • حدیث کساء • خطبہ غدیر • حدیث منزلت • حدیث یوم‌الدار • حدیث ولایتسدالابوابحدیث وصایت


اصحاب
عمار بن یاسرمالک اشترابوذر غفاریعبیداللہ بن ابی رافعحجر بن عدیدیگر افراد

صالِحُ‌المُؤمِنین به‌معنای بهترینِ مؤمنان یا مؤمنان صالح، برگرفته از آیه چهارم سوره تحریم است. در این آیه صالح‌المؤمنین فردی معرفی شده است که به‌همراه خداوند، جبرئیل و دیگر فرشتگان از پیامبر اسلام(ص) پشتیبانی می‌کند.

برخی از مفسران این واژه را مفرد و مصداقش را تنها یک نفر و برخی دیگر آن را اسم جنس و شامل همه مسلمانان باتقوا دانسته‌اند. مفسران شیعه در دیدگاه اول، امام علی(ع) را تنها مصداق و در دیدگاه دوم بهترین مصداق آن دانسته‌اند. مفسران اهل سنت، ابوبکر و عمر را تنها مصداق یا از مصادیق آن دانسته‌اند.

مفهوم‌شناسی

صالح‌المؤمنین به‌معنای بهترینِ مؤمنان یا مؤمنان شایسته است.[1] برخی از مفسران صالح را در ترکیب مذکور اسم جنس دانسته[2] و نتیجه گرفته‌اند که شامل همه مؤمنانِ صالح، باتقوا و کامل‌الایمان می‌شود.[3] در مقابل برخی دیگر عمومیت صالح‌المومنین را رد کرده و معتقدند این واژه فقط بر یک شخص قابل‌صدق است.[4] به‌گفته علامه طباطبایی معنای «صالح‌المؤمنین» غیر از معنای «الصالح من المؤمنین» است و فقط ترکیب دوم است که به‌دلیل داشتن «الف» و «لام» بر سر کلمه صالح اسم جنس است و افاده عموم می‌کند؛ ولی صالح‌المؤمنین جنسیت و عمومیت را نمی‌رساند.[5]

آیه صالح‌المومنین

صالح المومنین از این آیه گرفته شده است: «إِن تَتُوبَا إِلَی اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُکمَا ۖ وَإِن تَظَاهَرَ‌ا عَلَیهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِ‌یلُ وَ صَالِحُ الْمُؤْمِنِینَ ۖ وَالْمَلَائِکةُ بَعْدَ ذَٰلِک ظَهِیرٌ‌؛ اگر [شما دو زن‌] به درگاه خدا توبه کنید [بهتر است‌]، واقعاً دل‌هایتان انحراف پیدا کرده است و اگر علیه او به یکدیگر کمک کنید، در حقیقت، خدا خود سرپرست او است، و جبرئیل و صالح مؤمنان [نیز یاور اویند] و گذشته از این، فرشتگان [هم ]پشتیبان [او] خواهند بود.»[6] از این رو آیه مذکور به آیه صالح‌المؤمنین شناخته می‌شود.[7]

شأن نزول آیه

درباره شأن نزول آیه صالح‌المؤمنین روایاتی نقل شده که از اذیت و آزار پیامبر اسلام توسط برخی ازهمسرانش حکایت دارد.[8] طبق این روایات پیامبر نزدِ یکی از همسرانش رفت، مقداری عسل خورد و ماندنش طول کشید. عایشه با همراه‌کردن برخی دیگر از زنان پیامبر تصمیم گرفت زمانی‌که پیامبر(ص) نزدشان رفت به بهانه بوی بدِ عسلی که خورده، از او کناره‌گیری کنند. پس از این برخورد، پیامبر خوردن عسل را بر خود حرام کرد. در برخی از روایات آمده که از همسران خود نیز کناره‌گیری کرد و تصمیم گرفته آنان را طلاق دهد. بعد از مدتی آیات سوره تحریم نازل شد و پیامبر(ص) را از حرام‌کردن چیزهایی که بر او حلال شده، باز داشت.[9]

آیه همچنین از همسران پیامبر خواست به‌علت آزاری که به پیامبر(ص) رسانده‌اند، توبه کنند و به آنان هشدار داد اگر بر اذیت پیامبر اصرار ورزند، بدانند که خداوند ولیّ و سرپرست پیامبر(ص) است و در هر خطری که او را تهدید کند پشتیبان او است و خدا، جبرئیل، بهترین مؤمنان و دیگر فرشتگان پشتیبان رسول خدا خواهند بود.[10]

صالح‌المؤمنین کیست؟

درباره مصداق صالح‌المؤمنین میان مفسران شیعه و اهل سنت اختلاف‌نظر وجود دارد. برخی از مصادیقی که برای آن مطرح شده، عبارت‌اند از:

  • امام علی(ع): علامه طباطبایی امام علی(ع) را تنها مصداق صالح‌المؤمنین دانسته است. مستند او روایاتی است از منابع شیعه[11] و اهل‌سنت[12] که امام علی(ع) را تنها مصداق آن معرفی کرده است.[13] درباره علت آن گفته‌اند که صالح‌المؤمنین باید بهترینِ مؤمنان[14] و معصوم باشد؛ چون همراه جبرئیل و دیگر فرشتگان آمده است.[15]
  • همه مسلمانانِ باتقوا: عده‌ای از مفسران اهل‌سنت و شیعه معتقدند صالح‌المومنین همه مؤمنان صالح و باتقوا و کامل‌الایمان را شامل می‌شود.[16] آیت‌الله مکارم شیرازی مفسر شیعی امام علی(ع) را کامل‌ترین مصداق آن معرفی کرده است.[17] همچنین به‌گفته آلوسی مفسر اهل‌سنت، علی، ابوبکر و عمر از مصادیق صالح‌المؤمنین هستند؛ اما مصادیق آن منحصر در این افراد نیست.[18]
  • ابوبکر و عمر: آلوسی مفسر اهل‌سنت (درگذشت ۱۲۷۰ق) به ابن‌عساکر نسبت داده که ابوبکر و عمر را مصداق صالح‌المؤمنین دانسته است؛[19] چراکه این دو دختران خود عایشه و حفصه را که از همسران پیامبر بودند، از اذیت و آزار پیامبر(ص) باز می‌داشتند.[20] همچنین برپایه روایاتی که در منابع اهل‌سنت نقل شده، ابوبکر و عمر، یا عمر به‌تنهایی مصداق صالح‌المؤمنین معرفی شده‌اند.[21] البته برخی سند این روایات را ضعیف شمرده‌اند.[22]

حوالہ جات

  1. قرشی، قاموس قرآن، ۱۴۱۲ق، ج۴، ص۱۴۲.
  2. طبرسی، مجمع‌البیان، ۱۳۷۲ش، ج۱۰، ص۴۷۱؛ آلوسی، روح‌المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۱۴، ص۳۴۸؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲۴، ص۲۸۰.
  3. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲۴، ص۲۸۰.
  4. طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۱۹، ص۳۳۲.
  5. طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۱۹، ص۳۳۲.
  6. سوره تحریم، آيه۴.
  7. علامه حلی، نهج‌الحق، ۱۴۰۷ق، ص۱۹۱.
  8. نگاه کنید به واحدی، اسباب نزول القرآن، ۱۴۱۱ق، ص۴۵۹-۴۶۱.
  9. واحدی، اسباب نزول القرآن، ۱۴۱۱ق، ص۴۵۹-۴۶۱.
  10. طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۱۹، ص۳۳۱.
  11. صدوق، الامالی، ۱۳۷۶ش، ص۳۱؛ حویزی، تفسیر نورالثقلین، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۳۷۰.
  12. حسکانی، شواهدالتنزیل، ۱۴۱۱ق، ج۲، ۳۴۱-۳۵۲؛ ابوحیان اندلسی، البحر المحیط، ۱۴۲۰ق، ج۵، ص۳۳۲؛ سیوطی، الدر المنثور، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۲۴۴.
  13. طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۱۹، ص۳۳۲.
  14. شوشتری، احقاق الحق، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۳۱۴-۳۲۰.
  15. سید بن طاووس، سعد السعود، قم، ص۱۸۱؛ صادقی تهرانی، الفرقان، ۱۴۰۶ق، ج۲۸، ص۴۳۸.
  16. طبری، جامع‌البیان، ۱۴۱۲ق، ج۲۸، ص۱۰۵؛ آلوسی، روح‌المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۱۴، ص۳۴۹؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲۴، ص۲۸۰.
  17. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲۴، ص۲۸۰.
  18. آلوسی، روح‌المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۱۴، ص۳۴۹.
  19. آلوسی، روح‌المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۱۴، ص۳۴۸-۳۴۹.
  20. شوشتری، احقاق‌الحق، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۳۱۴.
  21. آلوسی، روح‌المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۱۴، ص۳۴۹.
  22. خداپرست، «بررسی تطبیقی دیدگاه مفسران فریقین درباره مصداق صالح‌المؤمنین»، ص۹۲-۹۶.

مآخذ

  • ابوحیان اندلسی، محمد بن یوسف، البحر المحیط فی التفسیر، تحقیق صدقی محمد جمیل، بیروت،‌ دارالفکر، ۱۴۲۰ق.
  • آلوسی، محمود بن عبدالله، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی، بیروت،‌ دار الکتب العلمیة، ۱۴۱۵ق.
  • حسکانی، عبیدالله بن احمد، شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، تحقیق محمدباقر محمودی، تهران، وزارت ارشاد، ۱۴۱۱ق.
  • سید بن طاووس، سیدعلی، سعد السعود للنفوس منضود، قم، محمدکاظم الکتبی.
  • حویزی، عبدالعلی، تفسیر نور الثقلین، تحقیق هاشم رسولی محلاتی، قم، اسماعیلیان، ۱۴۱۵ق.
  • خداپرست، اعظم و دژآباد، حامد، «بررسی تطبیقی دیدگاه مفسران فریقین درباره مصداق صالح‌المؤمنین» در مجله مطالعات تفسیری، شماره ۲۲، ۱۳۹۴ش.
  • سیوطی، جلالالدین، الدر المنثور، قم، کتابخانه مرعشی نجفی، ۱۴۰۴ق.
  • شوشتری، قاضی نورالله، احقاق الحق و ازهاق الباطل، قم، کتابخانه مرعشی نجفی، ۱۴۰۹ق.
  • صادقی تهرانی، محمد، الفرقان فی تفسیر القرآن، قم، فرهنگ اسلامی، ۱۴۰۶ق.
  • طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، دار احیا التراث العربی، ۱۳۹۰ق.
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع‌البیان، تهران، ناصرخسرو، ۱۳۷۲ش.
  • طبری، محمد بن جریر، جامع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت،‌ دارالمعرفة، ۱۴۱۲ق.
  • علامه حلی، حسن بن یوسف، نهج الحق و کشف الصدق، به‌کوشش عین‌الله الحسنی ارموی، قم،‌ دارالهجرة، ۱۴۰۷ق.
  • قرشی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، تهران،‌ دار الکتب الاسلامیة، ۱۴۱۲ق.
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران،‌ دار الکتب العلمیة، ۱۳۷۱ش.
  • واحدی، علی بن احمد، اسباب نزول القرآن، تحقیق کمال بسیونی زغلول، بیروت،‌ دار الکتب العلمیة، ۱۴۱۱ق.

پیوند به بیرون